Ταυτότητα

Το ΠΤΑ Κρήτης στο Εθνικό θεσμικό τοπίο

Τα Περιφερειακά Ταμεία Ανάπτυξης (Π.Τ.Α.) ιδρύθηκαν με πρωταρχικό σκοπό την επιτάχυνση των διαδικασιών πληρωμής συγχρηματοδοτούμενων από την Ευρωπαϊκή Ένωση έργων. Ο αναπτυξιακός τους χαρακτήρας πλαισίωσε τη διαδικασία των πληρωμών του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων ώστε να τα καταστήσει ένα ενεργό χρηματοδοτικό εργαλείο σε τοπικό επίπεδο προς την κατεύθυνση της οικονομικής ανάπτυξης των Περιφερειών. Έχοντας στις αρμοδιότητές τους τη δυνατότητα να υποστηρίζουν τον αναπτυξιακό σχεδιασμό της Περιφέρειας και την τεχνική υποστήριξη της, ιδίως στον τομέα εκπόνησης μελετών, ερευνών και εφαρμογής προγραμμάτων, αποτελούν έναν δυνητικά αναπτυξιακό μηχανισμό που συνδυάζει τις ωφέλειες του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα.

Τα Περιφερειακά Ταμεία Ανάπτυξης συστάθηκαν στην έδρα κάθε κρατικής Περιφέρειας (αρ. 53 του Ν. 2218/94) και από 1-1-2011, και μέχρι πρότινος διέπονταν από το (Ν.3852/2010, αρ. 190-193), οπότε και η λειτουργία τους συνδέθηκε με τις 13 αιρετές Περιφέρειες. Συστάθηκαν ως Νομικά Πρόσωπα Ιδιωτικού Δικαίου (Ν.Π.Ι.Δ.) διοικούμενα από Δ.Σ με Πρόεδρο τον οικείο αιρετό Περιφερειάρχη και εντάχθηκαν «Φορείς της Γενικής Κυβέρνησης».

Ο νέος νόμος 5314/2026 (ΦΕΚ Ά/103/29-06-2026) που αντικατέστησε το Ν. 3852/2010 διέπει πλέον τη λειτουργία των ΠΤΑ η οποία ορίζεται στα Άρθρα 227-230 σύμφωνα με τα οποία:

Τα Περιφερειακά Ταμεία Ανάπτυξης (Π.Τ.Α.) λειτουργούν ως Νομικά Πρόσωπα Ιδιωτικού Δικαίου στην έδρα κάθε Περιφέρειας και αποτελούν βασικό αναπτυξιακό και διαχειριστικό μηχανισμό της. Αποστολή τους είναι, μεταξύ άλλων, η διαχείριση πιστώσεων του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων και λοιπών εθνικών, ευρωπαϊκών και διεθνών χρηματοδοτήσεων, η διενέργεια πληρωμών ως υπόλογοι διαχειριστές, καθώς και η επιστημονική, συμβουλευτική και τεχνική υποστήριξη της Περιφέρειας και των δικαιούχων για τον σχεδιασμό, την ένταξη και την υλοποίηση αναπτυξιακών έργων. Μπορούν επίσης να υλοποιούν προγράμματα, να συμμετέχουν σε ευρωπαϊκές δράσεις, να παρέχουν υπηρεσίες και να εκπονούν μελέτες, να λειτουργούν ως ενδιάμεσοι φορείς κρατικών ενισχύσεων και να υποστηρίζουν την καινοτομία και την αξιοποίηση νέων τεχνολογιών.

Η διοίκηση του Π.Τ.Α. ασκείται από το Διοικητικό Συμβούλιο και τον Πρόεδρό του, ο οποίος είναι ο Περιφερειάρχης. Το Διοικητικό Συμβούλιο έχει πενταετή θητεία και περιλαμβάνει εκπροσώπους της Περιφέρειας, της Περιφερειακής Επιτροπής, της αντιπολίτευσης, των εργοδοτικών και εργατικών φορέων και των Επιμελητηρίων. Το Διοικητικό Συμβούλιο έχει τη γενική ευθύνη διοίκησης του Ταμείου και εγκρίνει τον προϋπολογισμό του, ενώ ο Πρόεδρος το εκπροσωπεί, εκτελεί τις αποφάσεις του Δ.Σ., προΐσταται του προσωπικού, εγκρίνει τις δαπάνες ως διατάκτης και υπογράφει τις συμβάσεις του.

Το Π.Τ.Α. διαθέτει δικό του προϋπολογισμό και ταμειακή υπηρεσία και αντλεί πόρους από τις χρηματοδοτήσεις που διαχειρίζεται, ευρωπαϊκά προγράμματα, επιχορηγήσεις, τέλη και δικαιώματα, παροχή υπηρεσιών, μελέτες, έρευνες, δάνεια, δωρεές και λοιπές νόμιμες πηγές. Η εσωτερική του διάρθρωση, οι οργανικές θέσεις και τα απαιτούμενα προσόντα προσωπικού καθορίζονται από τον Κανονισμό Εσωτερικής Υπηρεσίας. Για την κάλυψη των αναγκών του μπορεί να απασχολεί τακτικό και έκτακτο προσωπικό, να συνάπτει συμβάσεις έργου, να συνεργάζεται υπό προϋποθέσεις με εξωτερικούς επαγγελματίες και να στελεχώνεται με αποσπασμένους υπαλλήλους της οικείας Περιφέρειας.

Ιστορικό

Το Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης Κρήτης ιδρύθηκε τον Φεβρουάριο του 1998 με απόφαση του τότε Γενικού Γραμματέα της Περιφέρειας Κρήτης και εδρεύει στο Ηράκλειο. Τον Ιανουάριο του 1999 εγκαταστάθηκε στον δικό του χώρο, στελεχώθηκε και ξεκίνησε να παρέχει υπηρεσίες σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο που το διέπει.

Το ΠΤΑ Κρήτης συγκαταλέγεται μεταξύ των τεσσάρων πιλοτικών Περιφερειακών Ταμείων της χώρας, γεγονός που του προσέδωσε σημαντικό ρόλο στην εφαρμογή ενός καινοτόμου θεσμικού εργαλείου στήριξης της Αποκέντρωσης και της Αυτοδιοίκησης.

Νομοθετικό πλαίσιο

Ο νομοθέτης προσέδωσε στο Ταμείο τη μορφή Ν.Π.Ι.Δ. με στόχο να αποτελέσει ευέλικτο εργαλείο ανάπτυξης, ικανό να λειτουργεί με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια προς όφελος της αναπτυξιακής προσπάθειας της Περιφέρειας. Η λειτουργία του διέπεται κυρίως από το ακόλουθο πλαίσιο: